punjabisukhan.com

ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਚਲਨ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਆਮ ਚਰਚਾ ‘ਚ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਦਰ  ਨੌਜਵਾਨੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਤੋਂ ਡਾਢਾ ਚਿੰਤਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸਮਾਜ ਦਾ ਲੇਖਕ ਵਰਗ ਸਮੇ-ਸਮੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਲੇਖਕ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰਾਂ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ,ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨਸ਼ਾ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।

sukhdev-singh

ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਜਿੰਨਾਂ ਹੀ ਪੁਰਾਤਨ ਹੈ। ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਛੁਪਾਉਣਾਂ ਤੇ ਸੁਰਾਗ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਅਪਰਾਧੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜੁਰਮ ਪਿੱਛੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਕਾਬ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਨੂੰਨੀ ਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਵੱਡੀ ਸਿਰਦਰਦੀ ਸਾਬਿਤ ਹੁੰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਗੁਨਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਸਬੰਧੀ ਵੇਰਵੇ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖਾਸ ਪਹਿਚਾਣ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਹਨ।

manav-ji

ਚਾਹਤ  ਹੈ  ਜੰਜ਼ੀਰ  ਨਹੀਂ  ਹੈ।
ਪਿਆਰ ਕੋਈ ਜਾਗੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

s-othi

ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵੱਲੋਂ ਹੋਏ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੱਥ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾ ਕੁਝ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਮ ਤੋੜ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਰੂਹ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਕੰਬ ਗਈ, ਪਰ ਦਿਲ ਇਹ ਮੰਨਣ ਲਈ ਉੱਕਾ ਹੀ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਰਵਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ “ਜਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਬ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।”

rishi

ਸਮੂਹ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਭਿੱਜੀ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ |
ਦੋਸਤੋ! ਬੜੀ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਆਪ ਜੀ ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖਣ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਸਿੱਧਾ ਮੁੱਦੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ | ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖ ਸਕਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਆਪ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਆਪਣੀ ਕੀਮਤੀ ਰਾਏ ਦੇ ਸਕੋਂ | ਗੱਲ ਇਉਂ ਹੈ ਕਿ ਆਪਾਂ ਸਭ ਆਪਣੇ ਸੁਨਹਿਰੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਆਸ `ਚ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਇਆ ਲਗਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਆਏ ਹੋਏ ਹਾਂ | ਇਹ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੋ ਆਪਾਂ ਸੋਚੀਏ ਜਾਂ ਚਾਹੀਏ, ਉਦਾਂ ਹੀ ਹੋਏ ਜਾਂ ਉਹੀ ਸਭ ਕੁੱਝ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਹਨ |

gurbir

ਮਨੁੱਖ ਮੁੱਢ-ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਹੀ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਗਿਆਨ ਸਦਕਾ, ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਾਮਯਾਬ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੇ ਜਿੰਨ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਕੇ, ਉਸਤੋਂ ਮੋਟਰ-ਕਾਰਾਂ, ਕਾਰਖਾਨੇ ਤੇ ਜਹਾਜ ਚਲਵਾ ਲੈਣਾ ਜਾਂ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਵਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਬਣ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਉਜਾੜਦੇ, ਕੰਧਾਂ-ਕੋਠੇ ਢਾਹੁੰਦੇ ਦਰਿਆਈ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਬਿਜਲੀ ਵੀ ਬਣਾ ਲੈਣੀ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵੀ ਦੇ ਲੈਣਾ, ਇਹ ਕੋਈ ਛੋਟੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨਹੀਂ। ਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਫਹਿਰਿਸਤ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਹੈ।

ikwak-patti

ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਾਸਫਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਬਾਇਬਲ ਯਾਦ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਇਸਦਾ ਕਾਰਣ ਪੁਛਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਜੁਆਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਸੋਟੀਆਂ ਮਾਰ-ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਾਇਬਲ ਯਾਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਇਹ ਮੇਰੀ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਰਚ ਗਈ। ਨਿਪੋਲੀਅਨ ਦਾ ਵੀਚਾਰ ਹੈ ਕਿ “ਚੰਗੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹੀ ਚੰਗੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਗਾ ਸਮਾਜ ਸਿਰਜ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।” ਜਦੋਂ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਜੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਬੱਚਾ ਤੂੰ ਖੁਦਾ ਅੱਲਾ ਤਾਲਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਿਆ ਕਰ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਮਾਤਾ ਜੀ ਫਿਰ ਅੱਲਾ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਦੇਵੇਗਾ? ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ ਖੁਦਾ ਤੈਨੂੰ ਗੁੜ ਦਿਆ ਕਰਿਆ ਕਰੇਗਾ।

shamsher-sandhu-ji

ਇਹ 1946 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਓਦੋਂ ਮੈਂ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸਾਂ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀਤਲ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆਂ। ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਵੀਰ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ 5-7 ਬੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਸਹਿਜਰਾ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਤੋਂ 1 ਮੀਲ ਦੂਰ ਪਿੰਡ ਰੱਤੋਕੇ ਮੇਲਾ ਵੇਖਣ ਗਏ ਹੋਏ ਸਾਂ। ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਫਿਰਦਿਆਂ ਮੇਲਾ ਵੇਖਦਿਆਂ ਘਰੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਆਨਾ-ਦੁਆਨੀ ਜਦ ਖਰਚੀ ਗਈ ਤਾਂ ਗਰਮੀਂ ਦੇ ਹਰਫਲੇ ਹੋਏ ਛਾਂ ਭਾਲਦੇ ਅਸੀਂ ਪੰਡਾਲ ਦੀ ਛਾਂਵੇ ਇੱਕ ਨੁਕਰੇ ਜਾ ਖਲੋਤੇ। ਪੰਡਾਲ ਦੀ ਛਾਂ ਥੁਹੜੀ ਸੀ ਤੇ ਸੀਤਲ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਜ਼ਿਆਦਾ।

haveliana

ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਬੜਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਡੀ ਭੋਏਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ ਭਾਵੇਂ ਮਚਕੌੜੀ ਈ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮਨ ਦਾਮੋਰ ਬੇਥੱਵੀਆਂ ਪੈਲਾਂ ਪਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਖੰਭ ਖੁੱਸ ਜਾਣ। ਵੈਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਤਨ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹੁਲਾਸ, ਹੁਲਾਰ ਤੇ ਸਕੂਨ ਭਰਿਆ ਉਦਮ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀ ਸਿਰਫ ਅਸੀਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਜੀਵ- ਜੰਤੂ ਵੀ ਕਰਦੇ ਤੇ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।

rosee

ਜੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ, ਔਕੜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਵੀ ਨਿਰਮੂਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਵੱਡਾ ਟੀਚਾ ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਕੋਈ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ ‘ਰਾਹ ਪਿਆ ਜਾਣੀਏ ਜਾਂ ਵਾਹ ਪਿਆ ਜਾਣੀਏ’ ਜਿਨ੍ਹੀ ਦੇਰ ਸਾਡਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਉਨਾ ਚਿਰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਏ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਅਜਨਬੀ ਰਾਹਾਂ `ਤੇ ਤੁਰਨ ਵੇਲੇ ਇਹ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾਉਣਾ ਵਿਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਰਸਤਾ ਸਾਫ ਤੇ ਅਰਾਮਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ . . ?

hardam-ji

ਮਹਿਬੂਬ ਨੇਤਾ
ਸਿੱਖ ਲੈ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਤੇ ਬੇਈਮਾਨੀ, ਗ਼ੈਰ-ਹੱਕਾਂ ਤੇ ਮਾਰਨੀ ਝਮੁੱਟ ਬੀਬਾ।
ਦਿਨੇ ਕਰ ਭਗਤੀ, ਨਹਾ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ, ਰਾਤੀਂ ਸ਼ਬਾਬ, ਸ਼ਰਾਬ ‘ਚ ਗੁੱਟ ਬੀਬਾ।
ਆਪਣੇ ਹਿਤਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਕਰੀਂ ਪੂਜਾ, ਲੋਕ-ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਪਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਸੁੱਟ ਬੀਬਾ।
ਝਾੜ ਭਾਸ਼ਣ ਤੇ ਬਣ ਮਹਿਬੂਬ ਨੇਤਾ, ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੌਜਾਂ ਲੁੱਟ ਬੀਬਾ।

deep-jirvi

 

ਮੈਂ ਕੋਈ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਲੋਚਕ ਵੀ ਮੈਂ

ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸੋਚੋਗੇ ਕਿ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਮੈਂ ਆਲੋਚਕ ਵੀ ਨਹੀਂ

ਹਾਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਿਓਂ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।

ਹੱਸ ਹੋਇਆ ਨਾ ਖੁੱਲ ਕਿ ਨਾ ਰੋ ਸਕੇ ਅਸੀ। 
ਉਭਰ ਸਕੇ ਨਾ ਖੁੱਦ ਚੋਂ ਨਾ ਖੋ ਸਕੇ ਅਸੀ।

ਕੈਲਗਰੀ (ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ) ਰਾਈਟਰਜ਼ ਫੋਰਮ, ਕੈਲਗਰੀ ਦੀ ਕਾਊਂਸਲ ਆਫ ਸਿੱਖ ਔਰਗਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਰਥ ਈਸਟ ਕੈਲਗਰੀ ਦੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਸਨਿੱਚਰਵਾਰ 5 ਸਤੰਬਰ, 2009 ਨੂੰ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਹੋਈ ਇਕੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀ ਪਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਬੂਰਾ ਦਾ ਪਲੇਠਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਮੇਰੇ ਅਹਿਸਾਸ’ ਰੀਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਸਲਾਹੁਦੀਨ ਸਬਾ ਸ਼ੇਖ਼, ਅਮਤੁਲ ਮਤੀਨ ਅਤੇ ਪਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਬੂਰਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

mehram

ਅਪਨਾ  ਗਿਲਾ, ਉਸਦੀ  ਖਤਾ ,  ਭੁੱਲ  ਜਾਣ  ਦੀ  ਕੋਸ਼ਿਸ਼  ਕਰੀਂ  |
ਖ਼ੁਦ  ਨੂੰ  ਦਿਲਾ, ਕੁਝ  ਇਸ  ਤਰਾਂ,  ਸਮਝਾਣ  ਦੀ  ਕੋਸ਼ਿਸ਼  ਕਰੀਂ  |

© 2009 Punjabi Sukhan
Designed & Developed By: webeventures.com